Als gids voor de Zuidelijke Nederlanden (Flandre-Artois) stel ik tijdens een voorafgaand gesprek met de reisorganisatie veelal vast dat de kennis van voornoemde streek zich beperkt tot het "commerciële zadel" tussen de Rodeberg en de Zwarteberg.

Doordat de streek over heel verschillende facetten als "een pareltje" aan des koningskroon (Franse koning) beschikt, is het steeds nuttig en nodig om de (bestaande) interesse van de groep te kennen. Ik wil het hierna niet hebben over groepen met een interesse voor een heel specifiek thema zoals de verdedigingswerken van Vauban tijdens het bewind van Lodewijk XIV, de Atlantikwal of het "picon" proeven. Deze thema’s komen uiteraard ook, zij het in mindere mate, aan bod tijdens elk uitstapje, omdat je d’ r in de beide departementen haast niet naast kunt kijken.

Het grootste percentage mensen uit de volwassenengroepen zijn gewezen leerplichtigen, mensen dus die op een bepaald ogenblik de schoolpoort achter zich gelaten hebben om in de "werkwereld" te stappen tot aan hun pensioenleeftijd (met of zonder brug). Deze groep toeristen is een heel interessante groep, omdat hij openstaat voor een soort van "aangenaam volwassenenonderwijs", dat soort onderwijs waarvan men in het reguliere onderwijs alleen maar kan dromen: klank en beeld in de realiteit.

Bij zogenaamde "schoolreizen" stel ik vast dat de leerlingen "onderhuids" zeker heel wat meepikken, maar dat ze dat binnen de groep niet laten blijken omdat ze stoer willen zijn, en omdat ze maar met een gelegenheidsleraar te maken hebben.

Het aloude gezegde "Wij reizen om te leren" is dus wel op beide groepen van toepassing. De volwassenen beamen dit wel hardop. Zij genieten ervan om op een speelse manier aardrijkskunde, geschiedenis, kunst, economie, antropologie, en ga zo maar door… voorgeschoteld te krijgen. Een daguitstapje in Frans-Vlaanderen is de gelegenheid bij uitstek om deze "vakken" (met kleine letter), doorspekt met informatie tussen de regels, aan te brengen.

Na zo’n Frans-Vlaanderenreis heb ik doorgaans een heel aangenaam nagesprek met de reisorganisator: " Wij hebben nog nooit zo’n reis meegemaakt tijdens het 25-jarige bestaan van onze vereniging!" - Wij kenden Frans-Vlaanderen niet!" – "Wij wisten niet dat de Franse Nederlanden zo groot zijn en zich uitstrekken tot aan de rivier "Authie", de grens tussen Pas-de-Calais en de Somme." – "Wij zijn ten zeerste verrast dat Frans-Vlaanderen zo mooi is van natuur en prachtige steden binnen z’n grenzen heeft."

Deze uitspraken staan in schril contrast met de meningen over: "het vuile Rijsel", het "het vuile Frankrijk", waar men zeker niet de verfkwast heeft uitgevonden - Rijsel, met z’n voorsteden, ontstaan uit de industriële negentiende eeuw - de mijnstreken, die een kleine honderd jaar geleden het groene tapijt in een zwarte vlek hebben veranderd

Maar dat is verleden tijd! De zwarte vlek wordt weer groen. Rijsel, belangrijke Vlaamse stad, toegangspoort tot en bindteken met het rijke Italië, het belangrijke Parijs, met steden als Brugge, Gent, Antwerpen en Aardenburg, is nog steeds een parel van een Vlaamse stad in de eenentwintigste eeuw.

De regionalisering in Frankrijk is zeker voor deze regio een goede zaak. Alles begint er anders uit te zien dan ten tijde van de centrale "almacht" vanuit Parijs. De straf voor 1302 is uitgeboet. Gaandeweg komt het gevoel van eigenwaarde terug: eigen streek, eigen geschiedenis, eigen grootoudertaal, eigen bouwtrant, eigen toponymie enz… Men begint het in Frans-Vlaanderen zelf te zien! Men beseft dat er ook iets was vóór Lodewijk XIV, de zonnekoning, die trouwens in Frans-Vlaanderen niet welkom was.

Als we dan toch een picon gaan drinken, laten we het dan doen in " ‘n oùde herberge", waar wij nog "menschen lik wyder" ontmoeten, die een babbel in ’t oud vlamsch evenzeer zullen waarderen als wij onze picon.